Μην πυροβολείτε το μεσολαβητή…

Την προηγούμενη Τετάρτη (μετά από αναβολή ενός χρόνου) θα ξεκινούσε η εκδίκαση της υπόθεσης Τσιπρόπουλου – Λιακόπουλου (σ.σ. πήρε νέα αναβολή για τον Μάιο του 2010), μια από τις πρώτες υποθέσεις που σχετίζονται με τα blogs στην Ελλάδα.

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή: ο κ. Αντώνης Τσιπρόπουλος διατηρούσε έναν aggregator (blogme.gr), ουσιαστικά έναν ηλεκτρονικό κατάλογο αυτόματης αναδημοσίευσης κειμένων από blogs. Ένα από τα κείμενα που (ανα)δημοσιεύτηκε στο συγκεκριμένο site έθιξε τον γνωστό τηλεβιβλιοπώλη κ. Δημοσθένη Λιακόπουλο, ο οποίος και προχώρησε σε μήνυση κατά αγνώστου. Δεδομένου ότι ο ιδιοκτήτης του ιστολογίου ήταν ανώνυμος και λαμβάνοντας υπόψη ότι η άρση του τηλεπικοινωνιακού απορρήτου στο διαδίκτυο επιτρέπεται μόνο για λόγους εθνικής ασφάλειας και για «διακρίβωση εγκλημάτων» (ποινικών αδικημάτων) και όχι για δυσφήμιση (Ν.2225/1994), ήταν νομικά (και πρακτικά) αδύνατο να βρεθεί ο συγγραφέας του κειμένου και έτσι την πλήρωσε ο διαχειριστής του blogme.gr

Γράφαμε παλαιότερα για το θέμα των μηνύσεων εναντίον μπλόγκερς ότι «ενώ δεν μπορεί να απαγορευτεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο, ωστόσο εγείρονται ζητήματα όταν κάποιος (θεωρεί ότι) συκοφαντείται από κάποιο ανώνυμο κείμενο.

Το ότι η φύση του διαδικτύου ευνοεί την ανωνυμία, δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος έτσι ώστε όταν θέλει κάποιος να καταθέσει μήνυση κατά ανώνυμου σχολιαστή να μπορεί να το κάνει. Αυτό θα μπορούσε να γίνεται με άρση της ανωνυμίας, σε περίπτωση που έχει κατατεθεί μήνυση εναντίον κάποιου αρθρογράφου.

Αν λοιπόν κάποιος εκμεταλλεύεται την ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο για να διαδίδει σαχλαμάρες, τότε –εφόσον στοιχειοθετείται αξιόποινη πράξη– πρέπει να δώσει απαντήσεις στη Δικαιοσύνη».

Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση δεν μιλάμε για μπλόγκερ, δεν πρόκειται δηλαδή για φορέα της πληροφορίας αλλά για μεσολαβητή. Για να αναλογιστείτε τον παραλογισμό φανταστείτε λ.χ. να θίγεται κάποιος από ένα δημοσίευμα και να διώκεται όχι η εφημερίδα, αλλά ο εφημεριδοπώλης ή ο περιπτεράς! Χειρότερα: δεν ανέβασε ο κ. Τσιπρόπουλος το link για το συγκεκριμένο κείμενο, αλλά η διαδικασία είναι αυτοματοποιημένη.

Ενδεχομένως το πιο δυσάρεστο στοιχείο στην όλη υπόθεση είναι ότι μια ενδεχόμενη καταδίκη του κ. Τσιπρόπουλου θα δημιουργούσε όχι μόνο σύγχυση αλλά και δικαστικό προηγούμενο. «Αν καταδικαστεί ο Αντώνης Τσιπρόπουλος», γράφει ο Παναγιώτης Βρυώνης στο http://vrypan.net/weblog, «αυτό θα σημαίνει ότι οποιοσδήποτε διατηρεί μία υπηρεσία που μεταφέρει ή αναδημοσιεύει υλικό θα έχει όχι μόνο το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση να λογοκρίνει το υλικό αυτό.

(…) Μία καταδίκη του blogme.gr θα σημαίνει ότι οποιοσδήποτε έχει μία υπηρεσία ή προσφέρει το μέσο μέσα από το οποίο αναδημοσιεύεται υλικό έχει ευθύνη για αυτό. Να θυμίσω εδώ ότι τεχνικά, οποιαδήποτε μεταφορά δεδομένων μέσω υπολογιστή και internet σημαίνει αντιγραφή και σε ένα βαθμό αναδημοσίευση, κάτι που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το θέμα».

Κανείς δεν γνωρίζει αν ο κ. Τσιπρόπουλος θα καταδικαστεί. Αυτονόητο, όμως, είναι ότι μια καταδικαστική απόφαση θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου. Αν την πληρώσει ένας δύσμοιρος μεσολαβητής της πληροφορίας, τότε θα μπούμε σε έναν φαύλο κύκλο παράλογης ποινικοποίησης του διαδικτύου, ενώ θα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο και μάλιστα όχι για συγγραφή κειμένων αλλά για απλή αναδημοσίευση! Ο οποιοσδήποτε θα σκέφτεται πολλάκις για το αν θα γράψει κάτι ή όχι, ακόμα και αν μπορεί να το υποστηρίξει. Σε κάθε περίπτωση θα μιλάμε για έμμεσο πλήγμα στην ελευθερία της έκφρασης…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 22.02.2009

Μια «είδηση» από το διαδίκτυο

Η είδηση προκάλεσε σοκ. Κοσταρικανός καλλιτέχνης –εν είδει τέχνης– έδεσε έναν σκύλο σε μια αίθουσα κάποιας μπιενάλε και τον άφησε να πεθάνει, μη παρέχοντάς του τροφή και νερό. Μάλιστα, το κοινό πέρναγε ατάραχο μπροστά από το ζωντανό «έκθεμα», αν και μόλις έγινε ευρέως γνωστό το περιστατικό άρχισε η συλλογή υπογραφών εναντίον του «δημιουργού».

Πριν προλάβετε να αισθανθείτε «αηδία» και «αποστροφή» για αυτή την «κτηνώδη συμπεριφορά κάποιου που θέλει να λέγεται καλλιτέχνης», πρέπει να σας ενημερώσουμε ότι το παραπάνω περιστατικό δεν ήταν παρά μια πολύ καλά στημένη φάρσα. Ο σκύλος ήταν όντως δεμένος στο μουσείο. Με μια διαφορά: ο καλλιτέχνης τον τάιζε και τον πότιζε κανονικά και φυσικά ο σκύλος ποτέ δεν πέθανε. Όπως δήλωσε προ ημερών ο καλλιτέχνης ονόματι Γκιγιέρμο Βάργκας, προέβη σε αυτήν την κίνηση θέλοντας να καταδείξει την υποκρισία μιας κοινωνίας η οποία ξεσηκώθηκε για το «θάνατο» ενός σκύλου σε μια μπιενάλε, ενώ αδιαφορεί παντελώς για τα χιλιάδες τετράποδα που χάνουν κάθε μέρα τη ζωή τους στους δρόμους.

Λεπτομέρεια: Η παραπάνω «είδηση» έγινε ευρέως γνωστή μέσω του διαδικτύου. Κάποιος χρήστης του ίντερνετ δημιούργησε και ανέβασε στη δημοφιλή ιστοσελίδα youtube ένα βίντεο με εικόνες από την μπιενάλε, θέλοντας να ενημερώσει την κοινή γνώμη για το περιστατικό.

Η «είδηση» αυτή, πέρα από την υποκρισία της κοινωνίας για την οποία μίλησε ο κ. Βάργκας, καταδεικνύει και κάτι ακόμα: δείχνει πόσο σχετική είναι η έννοια της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των πληροφοριών στο διαδίκτυο. Ενός χώρου που είναι ιδανικός για να φλερτάρεις, να περάσεις ευχάριστα την ώρα σου χαζεύοντας, να ανταλλάξεις απόψεις, ακόμα και για να αναζητήσεις πληροφορίες, αλλά υπό προϋποθέσεις. Κι αυτό γιατί η πληροφορία στο διαδίκτυο, συχνά ανώνυμη και χαοτική λόγω της φύσης και της δομής του μέσου (εκατομμύρια δέκτες, αλλά και εκατομμύρια πομποί), δεν έχει το τεκμήριο εγκυρότητας ενός ρεπορτάζ του κ. Χ στην Ψ εφημερίδα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι πρέπει να απορρίπτουμε συλλήβδην οποιαδήποτε πληροφορία λαμβάνουμε από το διαδίκτυο. Το αντίθετο: πρέπει να τη αξιοποιούμε, αφού βέβαια την ελέγξουμε και την αξιολογήσουμε.

Μια άλλη δημοφιλής υπηρεσία του διαδικτύου, η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Wikipedia παρέχει στους χρήστες της τη δυνατότητα αναζήτησης πληροφοριών σχετικά με το θέμα που τους ενδιαφέρει, αλλά παράλληλα τους δίνει την ευκαιρία να την συνδιαμορφώσουν, προσθέτοντας ή τροποποιώντας λήμματα. Αυτό έχει και τη θετική και την αρνητική του πλευρά. Με μια πρώτη ανάγνωση μπορούμε να μιλήσουμε για μια συλλογική διαδικασία, όπου ο ένας συμπληρώνει τον άλλον και όλοι μαζί δημιουργούν γνώση. Πλην όμως, όταν δεν υπάρχει καμία διαδικασία φιλτραρίσματος των πληροφοριών ο καθένας μπορεί να γράφει ο,τι του κατέβει και όλοι οι υπόλοιποι –αν δεν ελέγχουμε την πληροφορία– συχνά να αναπαραγάγουμε άθελα μας θεωρίες χωρίς ίχνος αλήθειας.

Παρόλα αυτά, το διαδίκτυο είναι μια εφαρμογή που –εκτός των άλλων– προωθεί το διάλογο και τον προβληματισμό μεταξύ των πολιτών και υπό αυτό το πρίσμα μόνο θετικό αντίκτυπο μπορεί να έχει. Υπό αυτή την έννοια, το ίντερνετ είναι ένα χρήσιμο εργαλείο (και) για να αναζητήσουμε πληροφορίες και να ενημερωθούμε. Έστω και αν καμιά φορά μέσω αυτού διαδίδονται ανυπόστατες θεωρίες.

Εξάλλου ανοησίες λέμε και μεταξύ μας, εκτός του κυβερνοχώρου. Το ζήτημα λοιπόν είναι η διασταύρωση της πληροφορίας…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 27.04.2007

Το διαδίκτυο, τα blogs και η ανωνυμία

Η υπόθεση του ενημερωτικού blog press-gr ήταν απλά η αφορμή. Διότι η συζήτηση για την ελευθερία της (ανώνυμης) διαδικτυακής έκφρασης κάποια στιγμή θα έφτανε και στην Ελλάδα. Και αυτό επειδή ενώ δεν μπορεί να απαγορευτεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο, ωστόσο εγείρονται ζητήματα όταν κάποιος (θεωρεί ότι) συκοφαντείται από κάποιο ανώνυμο κείμενο.

Ωστόσο η συζήτηση γίνεται σε εντελώς λάθος βάση. Ευθύνη γι’ αυτό έχουν και οι δύο πλευρές: Η κυβέρνηση που θεωρεί ότι μπορεί να τιθασεύσει ένα δίκτυο που φτιάχτηκε από το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ακριβώς για να μην τιθασεύεται. Και πολλοί χρήστες του διαδικτύου που συγχέουν τη δυνατότητα προσφυγής στη δικαιοσύνη με την επιβολή διαδικτυακής λογοκρισίας. Και οι μεν και οι δε έχουν άδικο. Διότι αφενός το ίντερνετ δε μπορεί να μπει σε νομοθετικά καλούπια, αφετέρου είναι εντελώς παράλογο το να μην μπορεί να προσφύγει στη δικαιοσύνη κάποιος, αν θεωρεί ότι θίγεται από διαδικτυακό δημοσίευμα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε βέβαια ότι το διαδίκτυο έχει μια μεγάλη, δομική, διαφορά σε σχέση με τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Όταν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από κάποιο δημοσίευμα εφημερίδας, ξέρει με ποιον έχει να κάνει (αν το άρθρο είναι ανώνυμο, την ευθύνη φέρει ο διευθυντής ή ο εκδότης). Αντίθετα, όταν πρόκειται για ανώνυμο κείμενο στο διαδίκτυο δεν ξέρεις ποιον να «κυνηγήσεις», γεγονός που περιπλέκει τα πράγματα.

Το ότι η φύση του διαδικτύου ευνοεί την ανωνυμία, δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος έτσι ώστε όταν θέλει κάποιος να καταθέσει μήνυση κατά ανώνυμου σχολιαστή να μπορεί να το κάνει. Αυτό θα μπορούσε να γίνεται με άρση της ανωνυμίας, σε περίπτωση που έχει κατατεθεί μήνυση εναντίον κάποιου αρθρογράφου. Αυτό εξάλλου έγινε και στην περίπτωση του press-gr.

Αν λοιπόν κάποιος εκμεταλλεύεται την ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο για να διαδίδει σαχλαμάρες, τότε –εφόσον στοιχειοθετείται αξιόποινη πράξη– πρέπει να δώσει απαντήσεις στη Δικαιοσύνη. Άλλο το δικαίωμα στην ανωνυμία και άλλο το δικαίωμα στην ελεύθερη λασπολογία...

Δ. Τζ.

Η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών

Πολλά λέγονται για την απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών στη χώρα μας. Θεωρητικά στην Ελλάδα υπάρχει εδώ και μερικά χρόνια, με νομοθετική διάταξη, πλήρης απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών. Όμως στην πράξη αυτό δε φαίνεται να ισχύει.

Η αρμόδια επίτροπος για την Κοινωνία της Πληροφορίας κ. Vivian Reding, μιλώντας στο 2ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Δίκτυο που διοργάνωσε τον περασμένο Ιούνιο η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) άφησε αιχμές για τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην ενσωμάτωση του ρυθμιστικού πλαισίου απελευθέρωσης της αγοράς τηλεπικοινωνιών (“Euro2day” – 01/06/2007).

Ταυτόχρονα, πέρα από τις διαπιστώσεις της επιτρόπου, οι ίδιοι οι πολίτες γίνονται καθημερινά μάρτυρες περιστατικών που δείχνουν ότι στην πράξη η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών δεν έχει ολοκληρωθεί, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι. Όλοι μας έχουμε κάποιον γνωστό, ο οποίος έκανε αίτηση για να ενταχθεί σε μια εταιρεία σταθερής τηλεφωνίας και internet –πλην του ΟΤΕ. Σε πολλές περιπτώσεις η διαδικασία είναι «περίεργα» αργή. Πολλές αιτήσεις «χάνονται» σύμφωνα με τους αρμοδίους, πράγμα πρακτικά αδύνατο, καθώς αυτές υποβάλλονται συνήθως μέσω email. Στη συνέχεια και όταν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αλλαγής παρόχου, εμφανίζονται άλλου είδους προβλήματα: αν είσαι στην εταιρεία χ δε μπορείς –σε ορισμένες περιπτώσεις– να επικοινωνήσεις με κάποιον που είναι στην εταιρεία ψ. Άρα κάτι συμβαίνει. Η μόνη λογική εξήγηση είναι ότι ο ΟΤΕ, που είναι εκείνος που ακόμα ελέγχει την όλη διαδικασία, φροντίζει έτσι ώστε να υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στην υλοποίηση των αιτημάτων. Κι αυτό γιατί έτσι ελπίζει ότι ο καταναλωτής –απηυδισμένος από τις καθυστερήσεις– θα επιστρέψει στις «αγκάλες» του…

Είναι λοιπόν εμφανές ότι οι νομοθετικές διατάξεις δεν αρκούν. Ο νόμος για να φέρει αποτελέσματα πρέπει να τηρούνται δύο συνθήκες: πρώτον να εφαρμόζεται στο ακέραιο και δεύτερον να μην υπάρχει δυνατότητα υπερκέρασης του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται ότι ο ΟΤΕ έχει βρει τρόπους να παρακάμπτει το νόμο, εκμεταλλευόμενος το ρόλο του ρυθμιστή που (κακώς) έχει στο χώρο των τηλεπικοινωνιών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι πλέον ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να επιλέξει μεταξύ διαφορετικών τηλεπικοινωνιακών παρόχων. Μέσω του ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών οι τιμές πέφτουν και ο καταναλωτής βγαίνει κερδισμένος. Ωστόσο αυτό δεν αρκεί. Για να μιλήσουμε για πραγματική απελευθέρωση πρέπει να παρέχεται σε όλες τις εταιρείες η δυνατότητα να προσφέρουν υπηρεσίες υψηλού επιπέδου. Αλλά για να συμβεί αυτό πρέπει να καταλάβει επιτέλους ο ΟΤΕ ότι δεν έχει πλέον το μονοπώλιο στον κλάδο. Μέχρι τότε η απελευθέρωση θα είναι «λειψή»…

Δ. Τζ.

Η «γοητεία» των blogs

Πριν λίγες μέρες ο φίλος ο Νίκος με κάλεσε σε ένα «παιχνίδι». Μου ζήτησε να γράψω μερικές σκέψεις για τα blogs που μου αρέσουν. Θέλοντας να κάνω λίγο πιο δύσκολο το «παιχνίδι» αυτό, θα προσπαθήσω να γράψω μερικά πράγματα για το γιατί θεωρώ τα blogs μια πολύ ενδιαφέρουσα υπόθεση.

Είναι προφανές ότι η εποχή που ζούμε έχει μια κυρίαρχη τάση: την όλο και πιο ευρεία χρήση του Internet. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται και τα κόστη πέφτουν, όλο και περισσότεροι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα απόκτησης ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Η τάση που προανέφερα, φυσικά, αφορά και τα media. Οι εφημερίδες, τα περιοδικά, τα τηλεοπτικά δίκτυα κλπ. επενδύουν χρόνο, χρήμα και ανθρώπινο κεφάλαιο για να φτιάξουν μια πολύ καλή ιστοσελίδα. Την ίδια, όμως, ώρα εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο έχουν τη δυνατότητα να μοιραστούν τις σκέψεις τους με άλλους, «ανεβάζοντας» στο Internet κείμενο, εικόνα και ήχο. Και για να το κάνουν αυτό χρειάζονται δύο μόνο πράγματα: έναν υπολογιστή και σύνδεση στο Internet.

Έτσι, λοιπόν, σήμερα κάθε δευτερόλεπτο που περνάει «γεννιέται» και ένα blog ανά τον κόσμο. Ο καθένας από μας μπορεί να δημοσιεύσει στην κυριολεξία ό, τι θέλει και μάλιστα χωρίς να υπάρχει κανενός είδους λογοκρισία: ανεβάζεις ο, τι ΕΣΥ θέλεις.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, στοιχείο των blogs, είναι η διαδραστικότητά τους. Οτιδήποτε δημοσιεύεις μπορεί να συζητηθεί. Η ανταλλαγή απόψεων με άλλους χρήστες είναι ο κανόνας στα bloggs. Πέρα από την επιμέρους συμφωνία ή διαφωνία, υπάρχει η δυνατότητα του διαλόγου, βασικότατου στοιχείου της δημοκρατίας. Όπως έλεγε ο Πρωταγόρας «δεν υπάρχει αλήθεια, μόνο ανθρώπινη γνώμη». Καμία άποψη λοιπόν δεν είναι de facto σωστή εδώ. Σε κάθε θέση υπάρχει και η αντίθεση. Και τα blogs μέσω αυτής της αντίθεσης, προάγουν τη σύνθεση των απόψεων.

Βέβαια, κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις. Διότι ναι μεν τα blogs δίνουν τη δυνατότητα της αμφίδρομης επικοινωνίας –κάτι που δεν προσφέρουν τα παραδοσιακά ΜΜΕ– ωστόσο ορισμένες φορές κάνει και εδώ την εμφάνισή της η λογοκρισία. Σχόλια αναγνωστών κόβονται όχι γιατί είναι υβριστικά (θεμιτό), αλλά επειδή εκφράζουν μια αντίθετη άποψη. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι και στον τομέα των blogs μεγάλο ρόλο παίζει πλέον η αναγνωσιμότητα. Αν και δεν είναι εντελώς παράλογο να βγάζει κάποιος χρήματα από το blog του (διαφημίσεις), ωστόσο θεωρώ τρομερά επικίνδυνη την είσοδο υπηρεσιών τύπου AGB στο χώρο, υπηρεσιών που μετρούν πόσες επισκέψεις δέχεται κάθε blog.

Όπως και να ‘χει, πολλά μπορούν να ειπωθούν πάνω στο κεφάλαιο blogs. Και σίγουρα η συζήτηση αυτή θα κρατήσει για χρόνια, μιας και πρόκειται για μια σχετικά καινούρια και ταχύτατα αναπτυσσόμενη υπηρεσία. Πολλοί λένε ότι τα blogs είναι τα ΜΜΕ της νέας εποχής. Ότι σιγά αλλά σταθερά θα κερδίζουν τους αναγνώστες που χάνουν οι εφημερίδες και τα περιοδικά και ότι σε κάποια φάση θα τα αντικαταστήσουν. Δεν ξέρω αν αυτή η πρόβλεψη επιβεβαιωθεί, ούτε καν αν θέλω να επιβεβαιωθεί. Ωστόσο είμαι πεπεισμένος ότι τα blogs δίνουν νέες δυνατότητες που τα παραδοσιακά media δεν προσέφεραν…

Δ. Τζ.

Ο θαυμαστός κόσμος του διαδικτύου…

Όταν η Υπηρεσία Προηγμένων Αμυντικών Ερευνών του υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών έθετε τα θεμέλια του διαδικτύου στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι πιο πολλοί πίστεψαν ότι πρόκειται για ένα ακόμα φαινόμενο του «συρμού» (trend). Κι όμως, σχεδόν εικοσιπέντε χρόνια μετά, το Internet όχι μόνο δεν αποτελεί παρελθόν, αλλά αντιθέτως αποτελεί το παρόν και σίγουρα έχει θέση και στο μέλλον της ανθρωπότητας. Κάποιοι, υπερβάλλοντας ίσως, το χαρακτήρισαν ως τη μεγαλύτερη εφεύρεση της ανθρωπότητας μετά την γραφή και την τυπογραφία. Ίσως αυτή η άποψη να μην απέχει τελικά και πολύ από την πραγματικότητα.

Σήμερα το διαδίκτυο είναι παντού. Μέσω αυτού μπορείς να κάνεις τα πάντα και αν δεν ξέρεις να το χρησιμοποιήσεις είναι σίγουρο ότι «χάνεις» πράγματα. Στα τεχνολογικώς προηγμένα κράτη του κόσμου το σύνολο σχεδόν των υπηρεσιών που προσφέρει το κράτος στους πολίτες παρέχεται μέσω του internet (ηλεκτρονική διακυβέρνηση). Επίσης μπορείς να συνδιαλλαγείς με πλήθος φορέων, να κάνεις τις τραπεζικές σου συναλλαγές κλπ. Πέραν τούτου, είναι πανεύκολο να αγοράσεις το αγαπημένο σου βιβλίο, cd ή dvd και μάλιστα κατά κανόνα εξοικονομώντας χρήματα εν συγκρίσει με το «αναλογικό» βιβλιοπωλείο.

Ακόμη, προσφέρονται υπηρεσίες που δεν υπάρχουν στην ελληνική αγορά. Ηλεκτρονικοί εκδοτικοί οίκοι, όπως το lulu.com εκδίδουν το βιβλίο σου, χωρίς να το λογοκρίνουν και μάλιστα με προνομιακούς όρους για το συγγραφέα. Σε άλλα sites μπορείς να ξανασμίξεις με τους παλιούς σου συμμαθητές (facebook, hi5), να δημοσιεύσεις ελεύθερα και δωρεάν τα κείμενα σου, ανταλλάσοντας απόψεις πάνω σε αυτά (blog). Επίσης, μπορείς να βρεις πληροφορίες για οτιδήποτε σε ενδιαφέρει μέσω ηλεκτρονικών εγκυκλοπαιδειών, αλλά και μηχανών αναζήτησης όπως η google. Και η λίστα δεν έχει τελειωμό.

Φυσικά υπάρχει και η άλλη άποψη του νομίσματος. Πολλοί υποστηρίζουν ότι το διαδίκτυο είναι εξαιρετικά εθιστικό και απρόσωπο και ότι ελλοχεύουν πολλοί κίνδυνοι αν το χρησιμοποιείς. Από το να σου «κλέψουν» τον αριθμό της πιστωτικής κάρτας ενώ ψωνίζεις σε κάποιο διαδικτυακό «κατάστημα», μέχρι το να εθιστείς και να αποκτήσεις αντικοινωνικές συμπεριφορές.

Είναι σίγουρο ότι μερικές από τις προαναφερθείσες αιτιάσεις έχουν βάση. Και δε θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Μια τόσο μεγάλη πλατφόρμα όπως το διαδίκτυο είναι μικρογραφία της κοινωνίας. Εκεί θα βρεις όλων των ειδών τους ανθρώπους και τις υπηρεσίες. Έπειτα εναπόκειται σε σένα να κάνεις σωστή χρήση, να μην εθιστείς στους –πολλούς είναι η αλήθεια πειρασμούς του– και να εκμεταλλεύεσαι στο έπακρο τα πλεονεκτήματα που αυτό σου δίνει. Και τα τελευταία είναι πολλά…

Δ. Τζ.